Otoyolda arkasında sarı zeminli, G harfli plaka taşıyan sıfır kilometre bir araç gördüyseniz, o araç henüz tescil edilmemiş demektir. G plaka; Araçların Satış, Devir ve Tescil Hizmetlerinin Yürütülmesi Hakkında Yönetmelik’te düzenlenen geçici plakalardan biridir ve tescilsiz araçların bir yerden bir yere sürülerek nakledilmesi için kullanılır.
G Harf Grubu Kime Ayrılmıştır?
Yönetmeliğin 34. maddesine göre geçici trafik belgesi alınan araçlardan prototip veya yol testi için kullanılacaklara T, diğerlerine G harfi ve beşli rakamdan oluşan plaka verilir. G plakanın tipik kullanım alanını ise 25. madde çizer: Fabrika, depo, gümrük satış yeri, teşhir yeri ve bayi gibi yerler arasında sürülecek araçların nakli ile yurt dışından satın alınan veya yurt dışına satılan araçların karayolunda götürülüp getirilmesi.
Bu amaçla imalatçı veya ithalatçı firmalara, bu firmaların yetki verdiği araç satıcılığı yapan bayilere, üst yapı tadilatı ve seri tadilat işlemi yapan firmalara ve Ulaştırma ve Altyapı Bakanlığından yetki belgesi almış taşıma işleri organizatörlerine, bir yıl süreli “A Geçici Trafik Belgesi Düzenleme Yetki Belgesi” G harf grubu plakalı olarak verilir. Firma, bu yetki belgesine dayanarak naklini yapacağı her araç için ayrı bir A Geçici Trafik Belgesi düzenler ve G plakayı o araca takar.
Süre ve Kullanım Sınırları
G plaka, uzun süreli bir kullanım izni değildir. Yönetmeliğin 25. maddesine göre G plakayla kullanılan A Geçici Trafik Belgesi;
- aynı il sınırları içinde yirmi dört saat,
- şehirlerarası ve uluslararası yollarda, aracın götürüleceği yerin uzaklığına göre en fazla altı gün
geçerlidir. Belgede belirtilen güzergâh dışında kullanım ve bu araçlarla yük veya yolcu taşınması yasaktır. Belge ve plakalar; yetki belgesinin firmaca onaylanmış fotokopisi ve her araç için geçici plakaya bağlı olarak yaptırılmış zorunlu mali sorumluluk sigortası ile birlikte geçerlidir.
Kurallara aykırılığın yaptırımı da nettir: 24. maddeye göre geçici belge ve plakanın başka araçta veya belirlenen niteliklere aykırı kullanılması hâlinde belge ve plakalar geri alınır, araç trafikten men edilir ve yetki belgesinin iptali için tescil kuruluşuna bildirim yapılır.
Başvuru ve Görünüm
Yetki belgesi başvurusu herhangi bir notere yapılır. Başvuruda amacın belirtilmesi, harcın ödenmesi ve niteliğe göre ek belgeler gerekir; G plaka için imalatçıların aracın yetkili imalatçısı, ithalatçı ve bayilerin ise yetkili distribütör veya yetkili bayi olduklarını belgelemeleri zorunludur. Yetki belgesinin süresi dolduğunda, eski belge ve plakalar iade edilmedikçe yenisi verilmez.
Görünüm olarak G plakalar, yönetmeliğin 35. maddesindeki geçici plaka renk düzenine tabidir: zemin sarı, harf ve rakamlar siyahtır. Rakam grubu ise 24. madde gereği 80000 ile 99999 arasından seçilir. Yani sarı zeminli, G harfli ve 80 binli rakamlı bir plaka, tescilsiz bir nakil aracını gösterir.
Özetle G plaka; araç ticaretinin görünmez lojistiğini yasal zemine oturtan, süresi ve güzergâhı sıkı biçimde sınırlanmış bir geçici nakil plakasıdır.